RIAA voorversterker

Van tekentafel tot soldeerbout, in deze afdeling is alle ruimte voor eigen ontwikkeling van audio gerelateerde apparatuur. Schema's tekenen, print ontwerpen, componenten kiezen, printplaten etsen of laten maken.

Moderator: Moderators

Gebruikersavatar
Fotohuis
Berichten: 5731
Lid geworden op: 19 feb 2016, 17:37
Locatie: R'stein soms Mykolaiv
Contacteer:

RIAA voorversterker

Berichtdoor Fotohuis » 26 mei 2017, 09:45

Om te voorkomen dat deze RIAA voorversterker voor MD elementen (Magneto Dynamisch, van Philips meestal de GP400/401/412/422) verdwijnt tussen de massa data van het 209 ontwerp even een apart draadje.

Deze RIAA is dusdanig gemaakt op een kleine 5x5cm PCB dat je deze ook in de draaitafel zelf zou kunnen inbouwen.
Ook geschikt voor mensen die meer dan 1 draaitafel hebben en niet telkens stekkers om wil gaan zetten. De compacte printjes zijn gemakkelijk stapelbaar. Aanbevolen wordt de versterkerprint(en) in een apart afgeschermd kastje te bouwen.

Het ontwerp:

Afbeelding

De lay out:

Afbeelding

Het eindresultaat:

AfbeeldingAfbeelding
C9 en C10 470uF/35V.

Afbeelding

Opmerkingen:

Modificatie: R11 en R12 47 Ohm ipv. 1k. Er valt dan ca. 0,3V over deze weerstand. C9 en C10 kan naar 100uF/25V met een diameter van 5mm past het aan de bovenkant van de print. C2 en C7 kan een keramische C zijn, past dan mooier op de print maar een Styroflex C van 100pF (2%) is kwalitatief beter.
In het correctie circuit en de versterkers gebruik ik MKP 2,5% Ctjes (uitgezocht) en MF weerstanden van 1%.
Het stroomverbruik is ca. 6,5mA per kanaal bij ca. 9V. Dus een oplaadbare batterij (200mAh-300mAh) houdt het ook wel even uit.
Een simpele voeding met een 78L12/78L15 en 79L12/79L15 (100mA uitvoering) kan natuurlijk ook.

https://www.circuitsonline.net/schakeli ... erker.html
http://www.circuitsonline.net/downloads ... r_rev2.pdf

De kosten met een zelfgemaakte fotoprint zijn minder dan Eur. 5,00. Ipv. de NE5532(P) (dual low noise OPAMP) zijn ook andere pin compatible OPAMPS inzetbaar. In prijs-kwaliteit is de NE5532 met Eur. 0,23ct moeilijk verslaanbaar.

Metingen aan deze RIAA :

THD:<0,05%
s/n: >69dB (zonder HF kastje)
B.W.: 20Hz-45kHz -3dB
RIAA acc. +/-1dB

Past met een PCB van 47mmx50mm net in dit TEKO 371 HF kastje. Je moet dan wel C9 en C10 van 100uF/25V hebben voorzien want de inbouw diepte is 25mm.
http://cdn-reichelt.de/documents/datenb ... TZ_371.pdf

Zo dus:

Afbeelding

C9 en C10 nu 100uF/25V. Het past er dan allemaal net (47mmx50mm, PCB iets kleiner maken) in.

En dicht, ruis- en bromvrij. Het omgebogen flapje is netjes gesoldeerd zodat er geen scherpe randen aan zitten.

Afbeelding

Een eigen voeding is belangrijk voor de RIAA versterker. Ik kan deze (Eur. 4,49) ook adviseren:
https://nl.aliexpress.com/item/LM317-LM ... 0.0.O1Xlr6

Afhankelijk van je symmetrische trafo spanningen in te stellen op +/-9V; +/-12V of +/-15V (max. 100mA, per RIAA wordt ca. 13mA verstookt) als voeding voor de versterker en uitgevoerd op een compact printje van 4x5cm. Een aparte trafo (in mijn geval een Block ECO 2x12V - 2x62mA) met een (EMI) ingangsfilter (kan een kleintje zijn, Ik gebruik een Schurter 0,6A ingegoten print model) is aan te bevelen. Mijn modificatie aan de PCB: 2200uF/25V ipv. de standaard 1000uF/25V afvlak-elco's. Met twee versterkers (en een LED indicator) net even iets beter.

Afbeelding

Afbeelding

Print, onderdelen en kastje zijn eigenlijk zo goedkoop dat er eigenlijk geen reden is om er meteen maar een set van te maken, of voor inbouw of voor de zelfgebouwde voorversterker uit te rusten met dubbele RIAA ingangen met op zich, prima specificatie's.

Afbeelding

Het is wat anders dan deze referentie RIAA versterker van Burmester maar ook bij deze RIAA kun je de ingangs capaciteit (dmv. C2/C7) en ingangsimpedantie (dmv. R3/R9) optimaal aanpassen aan de lengte van je bekabeling (de meeste afgeschermde kabel heeft zo'n 90pF/m) en aan de eisen van het gebruikte MM/MD pickup element (bij Philips GPxx elementen moet de totale load <250pF zijn bij een impedantie van 47kOhm, belangrijk om de gecorrigeerde frequentie karakteristiek niet te beïnvloeden). De versterking (gain) is ook nog aan te passen door de verhouding R4/R1 en R7/R10 iets anders te kiezen.
Afbeelding

Module nr. 2 is ook klaar:

Afbeelding

Voldoende kwaliteit voor alle Philips draaitafels en GP elementen van GP400 t/m GP422. Heb je nog een mooie draaitafel staan maar geen Phono ingang meer of heb je een extra Phono ingang nodig, dan is dit voor nog geen Eur. 7,50 ingeblikt en wel de meest economische oplossing.

Afbeelding

Afbeelding

Afbeelding

Uitwisselbare high tech (dual) OPAMP:
B.B./T.I. OPA2134 (wordt vaak gebruikt voor kleine signalen audio toepassingen).
In theorie heeft de T.I. NE5532 iets betere ruis spec's maar in de praktijk hoor je geen verschil. De OPA2134 heeft een betere slew rate spec en heeft hele lage vervormings cijfers en bovendien een FET ingang.
De verschillen zijn minimaal maar hoormatig klinkt de OPA2134 net iets lekkerder. Dus voor maar liefst Eur. 2,25 aan meerprijs heb je kennelijk het neusje van de zalm. De beide OPAMPS zijn pin compatible.

Afbeelding

Afbeelding

Hoe het echt klinkt: Dat zal voor iedereen net iets anders liggen. Mijn testen met een GP401 en een GP412 waren in ieder geval een lust voor het oor.

De gebruikelijke inbouw perikelen. Er is nog plaats voor een derde pre-amp. Tzt. misschien een M.C. ontwerp?

Afbeelding

Voor optimaal resultaat je GP element met naald correct in de Retma mal afstellen.

Afbeelding

Of gebruik maken van een zgn. Protractor. Hiermee (althans met de modellen met spiegel) kun je tevens de Azimuth en VTA afstellen/controleren.

Afbeelding

Verder is het heel belangrijk dat je draaitafel waterpas staat. Anders heeft het zelfs niet veel zin bovenstaande metingen te doen.

Deze handleiding is tamelijk compleet, doch de prijzen van de accesoires zijn echt veel te hoog:

https://www.hifiklubben.nl/hifimagazine ... ot-muziek/


Afbeelding

Het eindresultaat. En nu maar lekker luisteren!
http://www.svema.info
Analoog? Dynavox TPR-3 6N3P-EV tube voorversterker, ET-100 met Teufel Ultima 20 Mk2. N4504, N4450, N2521, N2507, 212, 312, 222, draaitafels + GP401/412 MKII Shibata. CD204, CDF200. NAD C352, C422, C521BEE+FB820. 22RH743+22RH544/79R

Gebruikersavatar
Fotohuis
Berichten: 5731
Lid geworden op: 19 feb 2016, 17:37
Locatie: R'stein soms Mykolaiv
Contacteer:

Re: RIAA voorversterker

Berichtdoor Fotohuis » 20 dec 2017, 19:31

Nog even een kleine waarschuwing:
De OPA2134 heeft een betere slew rate spec en heeft hele lage vervormings cijfers en bovendien een FET ingang.
Die FET ingang is gevoelig dus als je van kabels gaat wisselen moet je de versterker echt UIT zetten.
Anders loop je de kans op een kapotte Burr Brown - T.I. OPA2134.
http://www.svema.info
Analoog? Dynavox TPR-3 6N3P-EV tube voorversterker, ET-100 met Teufel Ultima 20 Mk2. N4504, N4450, N2521, N2507, 212, 312, 222, draaitafels + GP401/412 MKII Shibata. CD204, CDF200. NAD C352, C422, C521BEE+FB820. 22RH743+22RH544/79R

Rob
Berichten: 432
Lid geworden op: 24 jun 2005, 23:49

Re: RIAA voorversterker

Berichtdoor Rob » 21 dec 2017, 23:41

Dat een OPA2134 fijn klinkt kan ik wel onderschrijven. De eerste pre die ik daar mee uitrustte was de RIAA vv van een Akai AM32. Dat ding is daarmee zo goed dat de vv mee is verhuist naar de AM75 die ik later kreeg. Zit een levenloze discrete vv in. Geen plezier meer met plaatjes draaien maar ja, smoelt wel mooi zo'n AM75. Dus gewoon een de RIAA uit de AM32 met OPA2134 erin ingebouwd. (eindtrap ook vervangen maar dat is weer een heel ander verhaal)

Gebruikersavatar
Fotohuis
Berichten: 5731
Lid geworden op: 19 feb 2016, 17:37
Locatie: R'stein soms Mykolaiv
Contacteer:

Re: RIAA voorversterker

Berichtdoor Fotohuis » 29 dec 2017, 22:02

Ik heb in de eindfase de s/n nog een keer gemeten ingebouwd met twee OPA2134 in de HF kastjes en in de behuizing: >75dB.
Dat houdt in praktijk in dat een gemiddelde plaat veel meer ruis produceerd dan de versterker. Ook is deze pre-amp door het gebruikte netfilter niet erg gevoelig voor netvervuiling.

Nog een tip voor mooie verzilverde printen voor dit soort kritische applicatie's voor MM en vooral MC PCB's:
HG zilver polish. Een paar minuten inwrijven met dit spul en je hebt een fraaie verzilverde print. 50ml voor ca. Eur. 15. Maar je kunt er erg lang mee doen, zeker op de relatief kleine MM/MC printjes.
http://www.svema.info
Analoog? Dynavox TPR-3 6N3P-EV tube voorversterker, ET-100 met Teufel Ultima 20 Mk2. N4504, N4450, N2521, N2507, 212, 312, 222, draaitafels + GP401/412 MKII Shibata. CD204, CDF200. NAD C352, C422, C521BEE+FB820. 22RH743+22RH544/79R

Gebruikersavatar
Fotohuis
Berichten: 5731
Lid geworden op: 19 feb 2016, 17:37
Locatie: R'stein soms Mykolaiv
Contacteer:

Re: RIAA voorversterker

Berichtdoor Fotohuis » 03 nov 2018, 22:40

Afbeelding

H.F. verzilverde PCB.


Afbeelding


Afbeelding
http://www.svema.info
Analoog? Dynavox TPR-3 6N3P-EV tube voorversterker, ET-100 met Teufel Ultima 20 Mk2. N4504, N4450, N2521, N2507, 212, 312, 222, draaitafels + GP401/412 MKII Shibata. CD204, CDF200. NAD C352, C422, C521BEE+FB820. 22RH743+22RH544/79R

Rob
Berichten: 432
Lid geworden op: 24 jun 2005, 23:49

Re: RIAA voorversterker

Berichtdoor Rob » 04 nov 2018, 00:05

Mocht je nou niet zo handig zijn maar toch een pre amp voor inbouw nodig hebben, dit is ook een mooie en voordelige oplossing:

https://www.ebay.nl/itm/PHONO-PREAMP-ST ... :rk:2:pf:0

Gebruikersavatar
Fotohuis
Berichten: 5731
Lid geworden op: 19 feb 2016, 17:37
Locatie: R'stein soms Mykolaiv
Contacteer:

Re: RIAA voorversterker

Berichtdoor Fotohuis » 04 nov 2018, 00:25

Er zijn er heel veel te koop. Deze is dan weer uitgerust met een Eur.0,25ct NE5532. Op Ali-E is van alles te koop van een ESP ontwerp t/m een fancy Marantz ontwerp. Al dan niet als PCB of compleet bestukt. Hoe goed de gebruikte China componenten dan zijn is altijd de vraag. Soms worden dure OPAMPS gewoon overgestempeld van een 20x goedkopere versie.
http://www.svema.info
Analoog? Dynavox TPR-3 6N3P-EV tube voorversterker, ET-100 met Teufel Ultima 20 Mk2. N4504, N4450, N2521, N2507, 212, 312, 222, draaitafels + GP401/412 MKII Shibata. CD204, CDF200. NAD C352, C422, C521BEE+FB820. 22RH743+22RH544/79R

Gebruikersavatar
Robertvs
Berichten: 1245
Lid geworden op: 30 dec 2012, 13:32
Locatie: regio ArnhemZ qth:JO21XW

Re: RIAA voorversterker

Berichtdoor Robertvs » 04 nov 2018, 07:03

Afbeelding

H.F. verzilverde PCB.
lijkt wel een power oscillator ipv een platenspeler voorversterker
Het predicaat meetzender zou ik het niet durven geven :lol:
Maar in ieder geval wordt het forum zo weer lekker gevuld :roll:
541, 544, 585, (F9638 unrefurbished in dit theater)

Gebruikersavatar
Fotohuis
Berichten: 5731
Lid geworden op: 19 feb 2016, 17:37
Locatie: R'stein soms Mykolaiv
Contacteer:

Re: RIAA voorversterker

Berichtdoor Fotohuis » 04 nov 2018, 10:33

lijkt wel een power oscillator ipv een platenspeler voorversterker
Het predicaat meetzender zou ik het niet durven geven

Heel goed, heeft ook niets met een Phono pre-amp te maken, het was alleen een voorbeeldje over het praktisch verzilveren van (kritische, klein signaal of H.F.) printen.
http://www.svema.info
Analoog? Dynavox TPR-3 6N3P-EV tube voorversterker, ET-100 met Teufel Ultima 20 Mk2. N4504, N4450, N2521, N2507, 212, 312, 222, draaitafels + GP401/412 MKII Shibata. CD204, CDF200. NAD C352, C422, C521BEE+FB820. 22RH743+22RH544/79R

Deev Eedeez
Berichten: 172
Lid geworden op: 04 feb 2017, 17:58

Re: RIAA voorversterker

Berichtdoor Deev Eedeez » 01 feb 2019, 01:26

Inderdaad is zo'n NE5532P niet te verslaan qua prijs/kwaliteitsverhouding!

((((((((*10E10 :)
Als je de hele RIAA voorversterker als beschreven twee keer zo duur wil maken, kun je altijd nog uitwijken naar de pincompatible AD826...(kost ca. 7,50 euro incl btw...). Die heeft wel een "ietsje" betere slew rate...350V/us vs. 20V/us voor de OPA2134 (ca. 3,74 euro) en 9V/us voor de NE5532 niet echt nodig, maar wel leuk! Je kunt ook nog de N5534P overwegen, kost twee keer zoveel (0,77euro) als de NE5532P en heeft een slew rate van 13V/us. Bandbreedte is van allen meer dan genoeg voor audio, maar er is natuurlijk een relatie tussen de bandbreedte en de slew-rate: grotere bandbreedte betekent meestal grotere slew rate, oftewel het vermogen de aangeboden signalen netjes te volgen en te versterken. Ik heb echter eigenlijk geen idee hoe snel signalen komende vanaf de MD element kunnen stijgen...
))))))))*10E10 :D
FP440,F7511,AF977,GA212,F7211,GP412(2x)/401(2x)/406/400,AG2230,GC0230,2xAG3407,
AH(1..3)80,N5758,2xN7150,N6330,AH106,AH107,AH307,N5546,DCC300,DCC600,
DCC170,CD+FT880,DAC+FA960,CD614,2xAH495,2xFB821,4xFB825,2xFB850,2xF9432,
7xMFB587,4xF9638,R4819,AZ6880...

Gebruikersavatar
ChromeMaximaII
Berichten: 2216
Lid geworden op: 09 aug 2014, 21:02
Locatie: Almere

Re: RIAA voorversterker

Berichtdoor ChromeMaximaII » 01 feb 2019, 21:08

maar er is natuurlijk een relatie tussen de bandbreedte en de slew-rate: grotere bandbreedte betekent meestal grotere slew rate, oftewel het vermogen de aangeboden signalen netjes te volgen en te versterken.
:naughty:
Die relatie is er juist niet, het zijn twee fundamenteel verschillende fenomenen.

Gebruikersavatar
Fotohuis
Berichten: 5731
Lid geworden op: 19 feb 2016, 17:37
Locatie: R'stein soms Mykolaiv
Contacteer:

Re: RIAA voorversterker

Berichtdoor Fotohuis » 16 feb 2019, 20:41

Klopt, het zijn twee verschillende zaken. Luister technisch is de OPA2134 toch mijn favoriet. Aangesloten op twee lijn ingangen van een C352 NAD versterker zijn de twee 22GA312 draaitafels opper best in gebruik.
http://www.svema.info
Analoog? Dynavox TPR-3 6N3P-EV tube voorversterker, ET-100 met Teufel Ultima 20 Mk2. N4504, N4450, N2521, N2507, 212, 312, 222, draaitafels + GP401/412 MKII Shibata. CD204, CDF200. NAD C352, C422, C521BEE+FB820. 22RH743+22RH544/79R

Rob
Berichten: 432
Lid geworden op: 24 jun 2005, 23:49

Re: RIAA voorversterker

Berichtdoor Rob » 17 feb 2019, 00:08

Klopt, het zijn twee verschillende zaken. Luister technisch is de OPA2134 toch mijn favoriet. Aangesloten op twee lijn ingangen van een C352 NAD versterker zijn de twee 22GA312 draaitafels opper best in gebruik.
Ik gebruik de OPA2134 ook vaak. Geweldig muzikaal ding.

esgigt
Berichten: 3745
Lid geworden op: 22 feb 2013, 15:13
Locatie: ergens in Zuid-holland

Re: RIAA voorversterker

Berichtdoor esgigt » 17 feb 2019, 01:38

Ik heb echter eigenlijk geen idee hoe snel signalen komende vanaf de MD element kunnen stijgen...
Dat is voor MD-elementen als bron minder belangrijk als in digitale circuits als I/V trappen. Voor een RIAA voorversterker ligt de maximale frequentie niet zo haag als in een digitaal circuit waar je eerder slewing kunt verwachten bij te trage opams. In een RIAA VV hoef je dat niet te verwachten, ondanks dat daarin incidenteel zwakke doch belangrijk hogere frequenties (uit metingen blijkt dat die tot boven 100kHz kunnen oplopen) aangeboden worden. Het zal de gemiddelde opamp niet in de problemen brengen omdat de stijgsnelheid te beperkt is.

Een NE5532 (universeel werkpaard) voldoet op die plek perfect qua specs en zal nooit in de problemen komen.. of het ding in jouw oren goed klinkt is een ander issue.

Natuurlijk kan een meer muzikale opamp altijd. Onderandere de OPA-serie heeft enorm goede opamps voor die toepassing.

Voor MC-MD toepassingen is de ruisvrijheid van de eerste trap cruciaal (weinig relevant signaal). Wilde je het vroeger goed doen, werkte je met dual-transistoren, bv. MAT02 die parallel geschakeld werden om de ruisbijdrage (belangrijk onder -80db was haalbaar) terug te dringen. De totaal ruisbijdrage verminderde dan volgens de zoveelste machtswortel van het aantal parallelle transistoren. Dergelijk spul staat momenteel voor luchtvaartapplicaties in de boeken met navenante prijskaartjes en is onbetaalbaar als je een aanzienlijke ruisreductie zoekt.
CD880, FT880, RH544, PM2519, BX510A, 22RH720, GA312 (Aristona) ;)

Gebruikersavatar
Fotohuis
Berichten: 5731
Lid geworden op: 19 feb 2016, 17:37
Locatie: R'stein soms Mykolaiv
Contacteer:

Re: RIAA voorversterker

Berichtdoor Fotohuis » 17 feb 2019, 10:11

Gelukkig heb ik nog een bakje vol met MAT-02 transistoren van ESA. 8)
http://www.svema.info
Analoog? Dynavox TPR-3 6N3P-EV tube voorversterker, ET-100 met Teufel Ultima 20 Mk2. N4504, N4450, N2521, N2507, 212, 312, 222, draaitafels + GP401/412 MKII Shibata. CD204, CDF200. NAD C352, C422, C521BEE+FB820. 22RH743+22RH544/79R


Terug naar “Ontwikkeling en Design”

Wie is er online

Gebruikers op dit forum: Geen geregistreerde gebruikers en 4 gasten